Co zostaje po spaleniu śmieci?

200–250 kg żużla dennego (ok. 20–25% masy wsadzonej),

30–50 kg popiołów lotnych i pozostałości z oczyszczania spalin (APC – Air Pollution Control),

20–30 kg odzyskanych metali (żelaznych i kolorowych),

0,8–1,0 t emisji CO2,

2500–3000 Nm3 spalin procesowych- o tym już wspomnieliśmy wcześniej.

Tlenki krzemu, wapnia, glinu, żelaza i magnezu,

Chlorki, siarczany oraz frakcja szklano-ceramiczna,

Metale ciężkie: cynk, ołów, miedź, chrom, nikiel, kadm,

Niewypalone resztki metali i minerałów.

Wykazuje odczyn silnie zasadowy z powodu obecności wolnego tlenku wapnia i wodorotlenków,

Jest chemicznie niestabilny i podatny na reakcje pęcznienia,

Nie spełnia norm wymywalności w teście wstrząsowym (norma PN-EN 12457) dla materiałów do budowy dróg- uwalnia do środowiska niebezpieczne ilości metali ciężkich (zwłaszcza miedzi, ołowiu i cynku) oraz siarczanów.

Konieczność intensywnego zraszania i toksyczność odcieków: Proces stabilizacji i obniżania pH żużla wymaga permanentnego, sztucznego utrzymywania wysokiej wilgotności materiału. Intensywne zraszanie generuje silnie alkaliczne odcieki technologiczne, nasycone wymytymi zgliszczami, minerałami oraz metalami ciężkimi. Powstający w ten sposób agresywny ściek przemysłowy stwarza krytyczne ryzyko skażenia wód gruntowych i gleby. Wymaga to bezwzględnego zastosowania całkowicie nieprzepuszczalnych, wielowarstwowych barier izolacyjnych oraz hermetycznego systemu drenażu.

Pylenie i transport wewnętrzny: Operacje mechaniczne, takie jak formowanie pryzm, ich cykliczne przerzucanie w celu napowietrzenia oraz stały ruch ciężkich ładowarek, powodują gwałtowne pylenie wtórne wysychającego materiału mineralnego. Emisja tego drobnego, drażniącego pyłu do atmosfery stanowi poważne zagrożenie dla środowiska. Wymusza to wdrożenie zaawansowanych systemów zamgławiania.

Odór chemiczny i odcieki: Choć wypalenie w temperaturze powyżej 850 stopni C niszczy gnilną materię organiczną (żużel nie śmierdzi „zwykłymi śmieciami”), to kontakt wody z silnie alkalicznym, świeżym żużlem inicjuje gwałtowne reakcje chemiczne. Skutkuje to uwalnianiem się uciążliwych gazów – w tym toksycznego amoniaku – oraz ostrego, duszącego zapachu spalonego betonu i zgliszczy. Ta chemiczna uciążliwość zapachowa wymaga ciągłego, wymuszonego odciągu powietrza procesowego i poddania go zaawansowanej filtracji.

20 000 – 25 000 ton żużla generowane rocznie,

Objętość odpowiadająca 6–8 basenom olimpijskim rocznie,

Równoważnik 1–2 basenów stale zalegających na terenie zakładu ze względu na czas cyklu dojrzewania (1,5–3 miesiące).

Odzysk metali: Separatory magnetyczne i wibroakustyczne wydzielają ze strumienia żużla złom żelazny (10–12% masy żużla) oraz metale nieżelazne, głównie miedź i aluminium (2–5% masy żużla).

Pozostałość mineralna (80–85% masy żużla): Frakcja składająca się z krzemionki, stopionego szkła i ceramiki, określana przez promotorów technologii jako „sztuczne kruszywo”.  

Mikroskopijna średnica: Ten pył jest niemal niewidoczny gołym okiem, ultra-lekki i błyskawicznie unosi się w powietrzu.

Gąbka na toksyny: Pył ten działa jak chemiczny lep. Wyłapuje ze spalin najbardziej niebezpieczne substancje: metale ciężkie (kadm, ołów, rtęć, cynk), chlorki, fluor oraz rakotwórcze dioksyny i furany (PCDD/PCDF).

Klasyfikacja prawna: To bezsprzecznie odpad niebezpieczny wyznaczony w katalogu odpadów „gwiazdką”

Powstaje 3 000 do 5 000 ton skrajnie toksycznego pyłu rocznie.

To aż 8 do 14 ton trującego pyłu dziennie, rosnącego w silosach spalarni bez przerwy, świątek i piątek.

Transport w szczelnych silosach: Pył z filtrów trafia bezpośrednio ze strefy oczyszczania spalin do zakładowych silosów pneumatycznych.

Wywóz z terenu spalarni odbywa się wyłącznie w hermetycznych ciśnieniowych cysternach pyłowych (takich jak do transportu cementu).

Ruch na drogach: Aby wywieźć 5 000 ton pyłu niebezpiecznego rocznie, z bramy zakładu musi wyjechać od 150 do 200 specjalistycznych cystern ciśnieniowych z taką trucizną.

Podstawa prawna: Ustawa o odpadach oraz Rozporządzenie Ministra Klimatu w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów.

Wymogi dla żużli (kod 19 01 12): Magazynowanie dopuszczalne jest wyłącznie na terenie objętym tytułem prawnym do instalacji. Miejsca te muszą być trwale utwardzone, zhermetyzowane i wyposażone w systemy drenażowe ułatwiające wychwyt toksycznych odcieków.

Wymogi dla popiołów (kody 19 01 11*, 19 01 13*): Dla odpadów niebezpiecznych obowiązuje bezwzględny rygor przechowywania w szczelnych silosach lub zamkniętych kontenerach, uniemożliwiających jakąkolwiek emisję pyłową.

25 000 ton żużla rocznie – ogromna masa surowego materiału mineralnego, wymagająca wielotygodniowego, intensywnego sezonowania. Choć materiał jest wypalony i nie emituje odorów gnilnych, to jego zraszanie i obróbka generują stałą, uciążliwą woń spalenizny, amoniaku oraz mokrego betonu, a także potężne ryzyko pylenia wtórnego i agresywnych chemicznie odcieków.

5 000 ton skrajnej trucizny rocznie – mikroskopijny, lotny pył z filtrów (APCr), nasycony dioksynami, furanami, rtęcią i kadmem. To od 8 do 14 ton niebezpiecznego materiału przyrastającego w instalacji każdej doby, który pod ciśnieniem musi być stale ładowany i wywożony.

Setki specjalistycznych transportów – nieustanny ruch ciężkich cystern ciśnieniowych oraz pojazdów ciężarowych wywożących odpady niebezpieczne i kruszywa przez lokalną sieć drogową.